RZEPAK

Rynek rzepaku w 2011 roku

Opublikowany w sierpniu 2011 raport z Powszechnego Spisu Rolnego wniósł nowe informacje o wielkości zasiewów rzepaku. Okazuje się, że powierzchnia zasiewów rzepaku i rzepiku w 2010 r. zwiększyła się w ciągu 8 lat o 507 tys. ha, tj. o 115,5%. W Polsce w roku 2010 uprawiano rzepak na powierzchni 946 tys. ha. Do spisu rolnego szacunki powierzchni zajmowanej przez rzepak były znacznie niższe. Wg Gus I IRGZ szacowano, ze rzepak uprawiany był w 2010 na 769,3 ha.

W świetle nowych informacji o powierzchniach uprawy średnie plony uzyskiwane w Polsce okazały się niższe niż dotychczas publikowane. Plony uzyskane w Polsce w roku 2010 były znacznie odbiegały od średniej w UE 27 (2,97 t/ha).


Rysunek 1. Produkcja rzepaku w latach 2005-2011. Opracowanie KZPR na podstawie IERGiŻ, GUS.

Wyniki spisu wskazują na duże zróżnicowanie terytorialne struktury upraw. rzepaku i rzepiku ogółem – od 1,4% w województwie podlaskim do 19,2% w województwie opolskim.

Rysunek 2. Udział powierzchni województw w ogólnej powierzchni uprawy rzepaku i rzepiku ogółem. GUS 2011


We wstępnym szacunku głównych ziemiopłodów opublikowanym w lipcu 2011 GUS szacuje, że powierzchnia uprawy rzepaku w bieżącym roku spadła w porównaniu do roku ubiegłego o 12,1 % i wynosi 832 tys. ha. Zbiory rzepaku i rzepiku wstępnie oszacowano na 1,8 do 2,0 mln t, tj. od 13% do 6 % mniej od ubiegłorocznych.

Siewy rzepaku ozimego pod tegoroczne zbiory przebiegały w niekorzystnych warunkach pogodowych. Bardzo obfite deszcze w sierpniu i wrześniu opóźniły w ubiegłym roku żniwa zbóż. Przedłużające się żniwa pszenicy, po której siany był głównie rzepak, i nadmierne opady utrudniły w wielu regionach przygotowanie pól do siewu rzepaku, a okres siewów znacznie się przedłużył. Siewy rozpoczęto pod koniec pierwszej dekady sierpnia, a zakończono w niektórych regionach na początku trzeciej dekady września. W optymalnych terminach rzepak zasiano, wg oceny GUS, na 64% areału jego uprawy (w 2009 r.na 78%). Na koniec listopada 2010 r.stan plantacji rzepaku GUS ocenił w 5-punktowej skali na 3,4 stopnia kwalifikacyjnego przeciętnie dla całego kraju, tj. o 0,4 pkt. proc. niżej niż przed rokiem.

Z badań polowych przeprowadzonych wiosną przez GUS wynika, iż rzepak ozimy w większości województw przezimował gorzej niż w poprzednim roku. W badanych pod koniec marca próbkach polowych rzepaku ozimego, udział roślin żywych i nasion kiełkujących wyniósł 75,8% i był o 7,4 pkt. proc. mniejszy niż przed rokiem. Mniejsza była też obsada roślin żywych i nasion kiełkujących rzepaku na 1 m2 – wyniosła ok. 52, wobec 55 w roku poprzednim.

W pierwszym tygodniu sierpnia . pomimo kapryśnej aury w południowej części kraju zebrano blisko 80% rzepaku, w województwach północnych żniwa dopiero się rozpoczynały. Zgodnie z przewidywaniami spadki plonów okazały się widoczne. Główną ich przyczyną były spóźnione zasiewy, majowe przymrozki oraz występująca w maju i czerwcu susza. Na najwyższe spadki plonów narzekali rolnicy z woj. kujawsko-pomorskiego. Na niektórych uprawach nie udało się tam zebrać nawet tony rzepaku z hektara. W pozostałych regionach rolnikom udaje się pozyskać od 1,5 do 3,5 tony z ha.(średnio o tonę mniej niż w latach ubiegłych).

Wilgotność zbieranego w tym roku rzepaku jest wysoka – Ze względu na wysokie opady deszczu rolnikom trudno jest osiągnąć wilgotność poniżej 10 % Pojawił się też problem osypywania się nasion w uprawach które nie były zabezpieczone poprzez sklejanie.

Dobre ceny dla producentów

Od początku żniw 2011 zakłady oferowały wysokie ceny za rzepak. Według informacji cenowej z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w trzecim tygodniu lipca za rzepak średnio płacono 1832,00 ( rok wcześniej 1304 zł) W ciągu roku cena wzrosła o blisko 40%.

Wg monitoringu cen KZPR w roku 2011 widać duży głód surowca. Zakłady tłuszczowe w okresie żniw płacą średnio 1875 zł (średnia arytmetyczna) Ceny oferowane Polskim rolnikom przewyższają w tym roku ceny z Giełdy Mastif.

Zakłady potrzebują surowca do produkcji, którego w bieżącym roku jest zdecydowanie mniej niż w ubiegłych latach jednocześnie pozostając pod silna presja widma bariery popytu na drogi olej rzepakowy. Najwyższe ceny w lipcu oferował Agromat Zabkowice , który w drugiej połowie lipca płacił swoim dostawcom 1980 zł. Średnia cena zakładu w lipcu wyniosła 1921 zł.i była o średnio 92 zł wyższa niż na giełdzie Matif.

Wyliczenia KZPR wskazują, ze ZT Kruszwica na punktach skupu oferowały ceny najbliższe giełdzie Matif (średnio w lipcu ZT płaciły 11 zł drożej od giełdy Matif).
Z informacji od członków, wiemy że ceny oferowane za duże partie dobrego jakościowo surowca były wyższe nawet o kilkadziesiąt złotych od ujawnianych przez zakłady i publikowanych w Informacjach Cenowych KZPR.

U sąsiadów:

Oil World w sezonie 2011/12 przewiduje drugi rok z rzędu globalny spadek podaży rzepaku Istotny spadek podaży zaowocuje spadkiem poziomu globalnego przerobu, co wpłynie na spadek produkcji oleju oraz śruty rzepakowej. Spadek podaży będzie najbardziej odczuwalny w UE, gdzie produkcja rzepaku prawdopodobnie spadnie do 18,5-18,8 mln ton wobec 20,6 mln ton sezon wcześniej (oraz 21,7 mln ton przed dwoma laty).

Rzepakowe żniwa są opóźnione w Niemczech oraz kilku innych europejskich krajach. Wiele zależy od pogody w ciągu najbliższych tygodni. W niektórych rejonach Niemiec plony są małe jakkolwiek w innych czy części Francji wydają się być lepsze niż oczekiwano. Do 19 lipca br. na Ukrainie zebrano rzepak z 0,58 mln ha wobec 0,63 mln ha rok wcześniej, co zaowocowało dotychczas zbiorami na poziomie 0,92 mln ton wobec około 1 mln ton przed rokiem. Dotychczasowe plony osiągnęły 1,57 t/ha wobec 1,6 t/ha rok wcześniej.

Ceny rzepaku w na giełdzie Matif w kontrakcie listopadowym w dniu 1 sierpnia wyniosła 431 Euro/t. Ograniczona podaż rzepaku w UE i na świecie częściowo zostanie zrekompensowana podażą słonecznika, natomiast deficyt oleju rzepakowego również olejem palmowym. Prawdopodobnie w ciągu najbliższych 3-6 miesięcy rzepak i olej rzepakowy utrzyma przewagę cenową wobec konkurencyjnych surowców oleistych.

Magdalena Bodył
Dyrektor biura
Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku

Kontakt

Krajowe Zrzeszenie Producentów
Rzepaku i Roślin Białkowych

ul. Szkolna 2/4 pok. nr 403
00-006 Warszawa
Tel: 022 826 80 07
E-mail: biuro@kzprirb.pl

Kontakt w terenie

Pobierz magazyn

Nr 11/2012

Najnowszy numer gazety “Nasz Rzepak”, pobierz najnowszy numer.

zobacz więcej

Jeżeli chcesz otrzymywać od nas najnowsze artykuły oraz aktualne informacje zapisz się na newsletter.