Patron strony
RAPOOL

RZEPAK

Rynek rzepaku w 2020 roku

Jak można zauważyć na przestrzeni ostatnich lat zbiory rzepaku w Polsce cały czas się zwiększają. Powierzchnia uprawy również wzrasta, co ma związek z zapotrzebowaniem na ten surowiec. Rekordowe zbiory rzepaku miały miejsce w 2014 roku (3,3 mln ton), a w latach 2015-2019 mieściły się w granicach 2,2-2,7 mln ton. Niestabilność zbiorów rzepaku jest uwarunkowana jego wrażliwością na warunki pogodowe, co może prowadzić do spadku plonów. Tak się właśnie stało w 2018 roku, natomiast w 2019 roku powiększono areał upraw co korzystnie wpłynęło na wzrost zbiorów.

Rysunek 1. Rynek rzepaku nr 57 str. 19

Jak widać 2020 rok niesie ze sobą kolejne wzrosty w powierzchni upraw, co przy dobrych warunkach pogodowych może znacząco wpłynąć na wysokość zbiorów. Według oceny IERiGŻ-PIB, rzepak ozimy pod zbiory w 2020 roku zasiano na powierzchni ok. 930 tys. ha, tj. o ok. 82 tys. ha (o ok. 10%) większej w porównaniu z poprzednim rokiem. Odnotowano również spadek zasiewów rzepaku jarego do ok. 20 tys. ha, tj. o ok. 7 tys. ha (o ok. 27%). Podsumowując te dane to całkowita powierzchnia uprawy rzepaku w 2020 r. wyniesie ok. 950 tys. ha i będzie o ok. 75 tys. ha (o ok. 9%) większa niż w 2019 roku.

W 2019 roku, podobnie jak rok wcześniej, siewy rzepaku rozpoczęto już na początku sierpnia. Jak się okazało nie były to wystarczająco dogodne warunki do wzrostu, ze względu na małe ilości deszczu. Największy deficyt opadów wystąpił w zachodniej części Polski, co nie pozwoliło wpłynąć korzystnie na rozwój roślin. Na całe szczęście zima w naszym kraju przebiegła łagodnie, bez większych spadków temperatury, co nie zagroziło plantacjom rzepaku. Wiosną, w pierwszej połowie marca rozpoczęły się zasiewy rzepaku jarego. Ponownie warunki pogodowe nie były korzystne, brakowało wystarczającej ilości opadów oraz dodatkowo w kwietniu występowały nocne przymrozki. Wiosną GUS przeprowadziło badania, w których przedstawiono, że w 2020 roku rzepak przezimował z niewielkimi stratami, ze względu na korzystne warunki pogodowe. Do połowy maja zaorano i zakwalifikowano do zaorania ok. 5 tys. ha, tj. 0,6% powierzchni rzepaku ozimego zasianego w 2019 roku. Największe straty wystąpiły w województwach: zachodniopomorskim i opolskim.

Rysunek 2. Rynek rzepaku nr 57 str. 21

Warto zwrócić uwagę na zróżnicowanie terytorialne struktury upraw rzepaku w Polsce. Powierzchnia upraw rzepaku w czterech województwach wynosi powyżej 80 tysięcy hektarów. Są to województwa: dolnośląskie, lubelskie, wielkopolskie oraz kujawsko-pomorskie.

Ze względu na dobre przezimowanie rzepaku i lepszy niż przed rokiem stan zasiewów stan rzepaku powinien kształtować się korzystnie. GUS przedstawił wstępny szacunek głównych upraw rolnych i ogrodniczych w 2020 roku (stan na 30 lipiec). Wynika z niego, że zbiory rzepaku i rzepiku wyniosą około 2,6 mln ton, oznacza to, że będą wyższe o 12% w porównaniu z ubiegłym rokiem. Natomiast wstępny szacunek plonów tych roślin powinien wynieść 3,06 t/ha.

Zespół monitoringu upraw MARS przedstawił lipcową prognozę plonowania roślin uprawnych w 2020 roku w UE. W Polsce średnio powinny one wynieść 2,84 t/ha wobec 2,71 t/ha w 2019 roku, czyli o 4,8% więcej niż w ubiegłym roku i 2,8% więcej od średniej pięcioletniej.

Dobre ceny dla producentów

Według danych zebranych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ceny rzepaku do 16 lutego utrzymywały się na poziomie porównywalnym z rokiem 2019. Jedynie od 26 stycznia do 9 lutego ceny były wyższe niż w roku poprzednim. Natomiast od 16 lutego te ceny utrzymują się na poziomie 1700 zł za tonę. 5 lipca osiągnięto najwyższą cenę zakupu rzepaku, która wynosiła 1743 zł za tonę, natomiast najniższa przypada na 26 lipca. Według notowań ZSRIR MRiRW porównując dane z kwietnia 2020 roku, przeciętna cena skupu rzepaku kształtowała się na poziomie 1707 zł za tonę i była o 98 zł za tonę wyższa niż analogicznie w roku 2019.

Rysunek 3. Rynek roślin oleistych Nr 30/2020

Podsumowując również dane zebrane na giełdzie MATIF, to ceny na sierpień kreowały się następująco: najniższa wyniosła 1639,89 zł a najwięcej było to 1723,53 zł.

Ceny skupu zebrane przez KZPRiRB kształtują się w granicach od ok. 1610 do 1715. Warto też zaznaczyć, że od 16 lipca 2020 roku zaczyna się tendencja spadkowa cen. Porównując ceny z szacunkiem wykonanym przez IERiGŻ-PIB, który przewidywał ceny na poziomie 1600-1670, to te ceny otrzymywane na skupie przewyższyły te prognozowane.

Według oceny IERiGŻ-PIB, w sezonie 2019/20 (lipiec-czerwiec) krajowe zasoby rzepaku wyniosły 2386 tys. ton i były o 158 tys. ton (o 7,1%) większe niż w poprzednim sezonie. Wzrost krajowej podaży spowodował wzrost eksportu rzepaku oraz pomniejszenie importu. Szacuje się, że w całym sezonie 2019/20 zostanie wyeksportowane 330 tys. ton rzepaku, co daje wynik o 38 tys. ton większy niż w sezonie poprzednim. Natomiast jego import wyniesie 500 tys. ton i będzie mniejszy o 103 tys. ton. Głównym odbiorcą rzepaku pozostaną Niemcy, natomiast import na polski rynek będzie pochodził z Ukrainy i Czech.

U sąsiadów:

Uprawa roślin oleistych w UE zdominowana jest przez rzepak, który wynosi 59%. Średnia plonów na terenie UE w 2020 roku szacuje się, że powinna wynieść 2,97 t/ha. Konieczny jest jednak zagraniczny handel rzepakiem, który sprowadza się do sprzedaży wewnątrzunijnej. Do końca maja 2020 roku do Polski sprowadzono 179,933 t nasion rzepaku za równowartość 73,033 tys. EUR i 58,163 t oleju rzepakowego o wartości 48,314 tys. EUR. Te dane warto zestawić z ubiegłym rokiem, ponieważ w 2019 roku do naszego kraju importowano 208,719 ton nasion za 81,263 tys. EUR i 54,172 ton oleju za 42,143 tys. EUR.

W kwestii eksportu do końca maja bieżącego roku Polska sprzedała za granicę 101,403 ton nasion rzepaku za 41,280 tys. EUR i 32,887 ton oleju rzepakowego za 29,819 tys. EUR. Do końca maja 2019 roku z kolei na eksport przeznaczono w sumie 84,188 t nasion oraz 40,414 ton oleju, które sprzedano za cenę odpowiednio 33,478 i 32,639 tys. EUR.

Zestawienie pokazuje, że Polska produkcja rzepaku coraz bardziej się rozwija a Nasz kraj staje na coraz wyższym poziomie jeżeli chodzi o ten surowiec.

Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych

Kontakt

Krajowe Zrzeszenie Producentów
Rzepaku i Roślin Białkowych

ul. Szkolna 2/4 pok. nr 403
00-006 Warszawa
Tel: 882 133 153
E-mail: biuro@kzprirb.pl

Kontakt w terenie

Pobierz magazyn

Nr 56/2020

Najnowszy numer gazety “Nasz Rzepak”, pobierz najnowszy numer.

zobacz więcej

Jeżeli chcesz otrzymywać od nas najnowsze artykuły oraz aktualne informacje zapisz się na newsletter.